मॅक्सिमम एक्सट्रॅक्टेबल व्हॅल्यू (MEV)

मॅक्सिमल एक्स्ट्रॅक्टेबल व्हॅल्यू (MEV) म्हणजे ब्लॉक रिवॉर्ड आणि गॅस फी व्यतिरिक्त, ब्लॉकमधील ट्रान्झॅक्शनचा समावेश करणे, वगळणे आणि क्रम बदलून ब्लॉक उत्पादनातून काढता येणारे कमाल मूल्य.

मॅक्सिमल एक्स्ट्रॅक्टेबल व्हॅल्यू

मॅक्सिमल एक्स्ट्रॅक्टेबल व्हॅल्यू हे प्रथम प्रूफ-ऑफ-वर्क च्या संदर्भात लागू केले गेले होते आणि सुरुवातीला त्याला "मायनर एक्स्ट्रॅक्टेबल व्हॅल्यू" असे संबोधले जात असे. याचे कारण असे की प्रूफ-ऑफ-वर्कमध्ये, मायनर्स ट्रान्झॅक्शनचा समावेश, वगळणे आणि क्रमवारी नियंत्रित करतात. तथापि, द मर्ज द्वारे प्रूफ-ऑफ-स्टेकमध्ये संक्रमण झाल्यामुळे, व्हॅलिडेटर्स या भूमिकांसाठी जबाबदार आहेत आणि मायनिंग आता Ethereum प्रोटोकॉलचा भाग नाही. तरीही मूल्य काढण्याच्या पद्धती अस्तित्वात आहेत, म्हणून आता त्याऐवजी "मॅक्सिमल एक्स्ट्रॅक्टेबल व्हॅल्यू" हा शब्द वापरला जातो.

पूर्वतयारी

तुम्ही ट्रान्झॅक्शन्स, ब्लॉक्स, प्रूफ-ऑफ-स्टेक आणि गॅस यांच्याशी परिचित आहात याची खात्री करा. dapps आणि DeFi शी ओळख असणे देखील उपयुक्त आहे.

MEV एक्स्ट्रॅक्शन

सिद्धांतानुसार MEV पूर्णपणे व्हॅलिडेटर्सना मिळते कारण ते एकमेव पक्ष आहेत जे फायदेशीर MEV संधीच्या अंमलबजावणीची हमी देऊ शकतात. तथापि, व्यवहारात, MEV चा मोठा भाग "सर्चर्स" म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या स्वतंत्र नेटवर्क सहभागींद्वारे काढला जातो. सर्चर्स फायदेशीर MEV संधी शोधण्यासाठी ब्लॉकचेन डेटावर जटिल अल्गोरिदम चालवतात आणि त्या फायदेशीर ट्रान्झॅक्शन्स नेटवर्कवर स्वयंचलितपणे सबमिट करण्यासाठी बॉट्स वापरतात.

व्हॅलिडेटर्सना तरीही पूर्ण MEV रकमेचा काही भाग मिळतो कारण सर्चर्स त्यांच्या फायदेशीर ट्रान्झॅक्शन्सना ब्लॉकमध्ये समाविष्ट करण्याची शक्यता वाढवण्याच्या बदल्यात जास्त गॅस फी (जी व्हॅलिडेटरला जाते) देण्यास तयार असतात. सर्चर्स आर्थिकदृष्ट्या तर्कसंगत आहेत असे गृहीत धरल्यास, सर्चर देण्यास तयार असलेली गॅस फी सर्चरच्या MEV च्या १००% पर्यंत असेल (कारण गॅस फी जास्त असल्यास, सर्चरचे नुकसान होईल).

त्यामुळे, DEX आर्बिट्राज सारख्या काही अत्यंत स्पर्धात्मक MEV संधींसाठी, सर्चर्सना त्यांच्या एकूण MEV महसुलाच्या ९०% किंवा त्याहून अधिक गॅस फी व्हॅलिडेटरला द्यावी लागू शकते कारण अनेक लोकांना तोच फायदेशीर आर्बिट्राज ट्रेड चालवायचा असतो. याचे कारण असे की त्यांचे आर्बिट्राज ट्रान्झॅक्शन चालेल याची हमी देण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे त्यांनी सर्वात जास्त गॅस किंमतीसह ट्रान्झॅक्शन सबमिट करणे.

गॅस गोल्फिंग

या गतिमानतेमुळे "गॅस गोल्फिंग" मध्ये चांगले असणे — म्हणजेच ट्रान्झॅक्शन्सना अशा प्रकारे प्रोग्रामिंग करणे जेणेकरून ते कमीत कमी गॅस वापरतील — एक स्पर्धात्मक फायदा बनला आहे, कारण यामुळे सर्चर्सना त्यांची एकूण गॅस फी स्थिर ठेवून (कारण गॅस फी = गॅस किंमत * वापरलेला गॅस) जास्त गॅस किंमत सेट करण्याची अनुमती मिळते.

काही सुप्रसिद्ध गॅस गोल्फ तंत्रांमध्ये यांचा समावेश आहे: शून्यांच्या लांबलचक स्ट्रिंगने सुरू होणारे पत्ते वापरणे (उदा., 0x0000000000C521824EaFf97Eac7B73B084ef9306 (opens in a new tab)) कारण ते संग्रहित करण्यासाठी कमी जागा (आणि त्यामुळे गॅस) घेतात; आणि कॉन्ट्रॅक्टमध्ये लहान ERC-20 टोकन बॅलन्स ठेवणे, कारण स्टोरेज स्लॉट अपडेट करण्यापेक्षा स्टोरेज स्लॉट सुरू करण्यासाठी (बॅलन्स 0 असल्यास) जास्त गॅस लागतो. गॅसचा वापर कमी करण्यासाठी अधिक तंत्रे शोधणे हे सर्चर्समध्ये संशोधनाचे एक सक्रिय क्षेत्र आहे.

जनरलाइज्ड फ्रंटरनर्स

फायदेशीर MEV संधी शोधण्यासाठी जटिल अल्गोरिदम प्रोग्राम करण्याऐवजी, काही सर्चर्स जनरलाइज्ड फ्रंटरनर्स चालवतात. जनरलाइज्ड फ्रंटरनर्स हे बॉट्स आहेत जे फायदेशीर ट्रान्झॅक्शन्स शोधण्यासाठी मेमपूलवर लक्ष ठेवतात. फ्रंटनरनर संभाव्य फायदेशीर ट्रान्झॅक्शनचा कोड कॉपी करेल, पत्ते फ्रंटनरनरच्या पत्त्यासह बदलेल आणि सुधारित ट्रान्झॅक्शनमुळे फ्रंटनरनरच्या पत्त्यावर नफा होतो की नाही हे तपासण्यासाठी स्थानिक पातळीवर ट्रान्झॅक्शन चालवेल. जर ट्रान्झॅक्शन खरोखरच फायदेशीर असेल, तर फ्रंटनरनर बदललेल्या पत्त्यासह आणि जास्त गॅस किंमतीसह सुधारित ट्रान्झॅक्शन सबमिट करेल, मूळ ट्रान्झॅक्शनला "फ्रंटरनिंग" करेल आणि मूळ सर्चरचा MEV मिळवेल.

Flashbots

Flashbots हा एक स्वतंत्र प्रकल्प आहे जो एक्सिक्यूशन क्लायंटना एका सेवेद्वारे विस्तारित करतो ज्यामुळे सर्चर्सना सार्वजनिक मेमपूलमध्ये उघड न करता व्हॅलिडेटर्सना MEV ट्रान्झॅक्शन्स सबमिट करण्याची अनुमती मिळते. यामुळे जनरलाइज्ड फ्रंटरनर्सद्वारे ट्रान्झॅक्शन्सना फ्रंटरन होण्यापासून प्रतिबंधित करते.

MEV उदाहरणे

MEV ब्लॉकचेनवर काही मार्गांनी उदयास येते.

DEX आर्बिट्राज

(DEX) आर्बिट्राज ही सर्वात सोपी आणि सर्वात प्रसिद्ध MEV संधी आहे. परिणामी, ही सर्वात स्पर्धात्मक देखील आहे.

हे असे कार्य करते: जर दोन DEXes दोन वेगवेगळ्या किमतींवर एक टोकन देत असतील, तर कोणीतरी कमी किमतीच्या DEX वर टोकन खरेदी करू शकतो आणि एकाच, अ‍ॅटॉमिक ट्रान्झॅक्शनमध्ये जास्त किमतीच्या DEX वर विकू शकतो. ब्लॉकचेनच्या यांत्रिकीमुळे, हे खरे, जोखीममुक्त आर्बिट्राज आहे.

येथे एका फायदेशीर आर्बिट्राज ट्रान्झॅक्शनचे एक उदाहरण आहे (opens in a new tab), जिथे एका सर्चरने Uniswap विरुद्ध Sushiswap वर ETH/DAI जोडीच्या वेगवेगळ्या किंमतींचा फायदा घेऊन 1,000 ETH चे 1,045 ETH मध्ये रूपांतर केले.

लिक्विडेशन्स

लेंडिंग प्रोटोकॉल लिक्विडेशन्स ही आणखी एक सुप्रसिद्ध MEV संधी आहे.

Maker आणि Aave सारख्या लेंडिंग प्रोटोकॉलमध्ये वापरकर्त्यांना काही कोलॅटरल (उदा., ETH) जमा करणे आवश्यक असते. हे जमा केलेले कोलॅटरल नंतर इतर वापरकर्त्यांना कर्ज देण्यासाठी वापरले जाते.

वापरकर्ते नंतर त्यांच्या गरजेनुसार इतरांकडून मालमत्ता आणि टोकन कर्ज घेऊ शकतात (उदा., तुम्हाला MakerDAO गव्हर्नन्स प्रस्तावात मत द्यायचे असल्यास तुम्ही MKR कर्ज घेऊ शकता) त्यांच्या जमा केलेल्या कोलॅटरलच्या ठराविक टक्केवारीपर्यंत. उदाहरणार्थ, जर कर्जाची रक्कम कमाल ३०% असेल, तर प्रोटोकॉलमध्ये १०० DAI जमा करणारा वापरकर्ता दुसऱ्या मालमत्तेच्या ३० DAI पर्यंत कर्ज घेऊ शकतो. प्रोटोकॉल कर्जाच्या क्षमतेची नेमकी टक्केवारी ठरवते.

कर्जदाराच्या कोलॅटरलचे मूल्य जसे बदलते, तशीच त्यांची कर्ज घेण्याची क्षमताही बदलते. जर, बाजारातील चढउतारामुळे, कर्ज घेतलेल्या मालमत्तेचे मूल्य त्यांच्या कोलॅटरलच्या मूल्याच्या ३०% पेक्षा जास्त झाले (पुन्हा, नेमकी टक्केवारी प्रोटोकॉलद्वारे निर्धारित केली जाते), तर प्रोटोकॉल सामान्यतः कोणालाही कोलॅटरल लिक्विडेट करण्याची परवानगी देतो, ज्यामुळे कर्जदारांना त्वरित पैसे परत मिळतात (हे पारंपारिक फायनान्समध्ये मार्जिन कॉल्स (opens in a new tab) कसे कार्य करतात यासारखेच आहे). लिक्विडेट झाल्यास, कर्जदाराला सहसा मोठी लिक्विडेशन फी भरावी लागते, ज्यापैकी काही भाग लिक्विडेटरला जातो — इथेच MEV ची संधी निर्माण होते.

कोणत्या कर्जदारांना लिक्विडेट केले जाऊ शकते हे ठरवण्यासाठी आणि लिक्विडेशन ट्रान्झॅक्शन सबमिट करणारे पहिले होऊन स्वतःसाठी लिक्विडेशन फी गोळा करण्यासाठी सर्चर्स शक्य तितक्या वेगाने ब्लॉकचेन डेटाचे विश्लेषण करण्यासाठी स्पर्धा करतात.

सँडविच ट्रेडिंग

सँडविच ट्रेडिंग ही MEV एक्स्ट्रॅक्शनची दुसरी सामान्य पद्धत आहे.

सँडविच करण्यासाठी, एक सर्चर मोठ्या DEX ट्रेड्ससाठी मेमपूलवर लक्ष ठेवेल. उदाहरणार्थ, समजा कोणालातरी Uniswap वर DAI देऊन १०,००० UNI खरेदी करायचे आहेत. या तीव्रतेच्या ट्रेडचा UNI/DAI जोडीवर महत्त्वपूर्ण परिणाम होईल, ज्यामुळे DAI च्या तुलनेत UNI ची किंमत लक्षणीयरीत्या वाढू शकते.

एक सर्चर UNI/DAI जोडीवर या मोठ्या ट्रेडच्या अंदाजित किंमत प्रभावाची गणना करू शकतो आणि मोठ्या ट्रेडच्या लगेच आधी एक उत्तम खरेदी ऑर्डर कार्यान्वित करू शकतो, स्वस्तात UNI खरेदी करून, नंतर मोठ्या ट्रेडच्या लगेच नंतर विक्री ऑर्डर कार्यान्वित करू शकतो, मोठ्या ऑर्डरमुळे वाढलेल्या किमतीला ते विकून.

तथापि, सँडविचिंग अधिक जोखमीचे आहे कारण ते अ‍ॅटॉमिक नाही (वर वर्णन केलेल्या DEX आर्बिट्राजच्या विपरीत) आणि ते salmonella attack (opens in a new tab) ला बळी पडू शकते.

NFT MEV

NFT क्षेत्रात MEV ही एक उदयोन्मुख घटना आहे, आणि ती नेहमीच फायदेशीर नसते.

तथापि, NFT ट्रान्झॅक्शन्स त्याच ब्लॉकचेनवर होतात ज्यावर इतर सर्व Ethereum ट्रान्झॅक्शन्स होतात, त्यामुळे सर्चर्स NFT मार्केटमध्ये पारंपारिक MEV संधींमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या तंत्रांसारखीच तंत्रे वापरू शकतात.

उदाहरणार्थ, जर एखादा लोकप्रिय NFT ड्रॉप असेल आणि सर्चरला ठराविक NFT किंवा NFTs चा सेट हवा असेल, तर ते अशा प्रकारे ट्रान्झॅक्शन प्रोग्राम करू शकतात की ते NFT खरेदी करण्यासाठी रांगेत पहिले असतील, किंवा ते एकाच ट्रान्झॅक्शनमध्ये NFTs चा संपूर्ण सेट खरेदी करू शकतात. किंवा जर एखादे NFT चुकून कमी किमतीत सूचीबद्ध झाले (opens in a new tab), तर एक सर्चर इतर खरेदीदारांना फ्रंटरन करून ते स्वस्तात मिळवू शकतो.

NFT MEV चे एक प्रमुख उदाहरण तेव्हा घडले जेव्हा एका सर्चरने ७ दशलक्ष डॉलर्स खर्च करून प्राइस फ्लोरवर प्रत्येक Cryptopunk खरेदी केला (opens in a new tab). एका ब्लॉकचेन संशोधकाने Twitter वर स्पष्ट केले (opens in a new tab) की खरेदीदाराने आपली खरेदी गुप्त ठेवण्यासाठी MEV प्रदात्यासोबत कसे काम केले.

लाँग टेल

DEX आर्बिट्राज, लिक्विडेशन्स आणि सँडविच ट्रेडिंग या सर्व सुप्रसिद्ध MEV संधी आहेत आणि नवीन सर्चर्ससाठी फायदेशीर ठरण्याची शक्यता कमी आहे. तथापि, कमी ज्ञात MEV संधींची एक लाँग टेल आहे (NFT MEV ही अशीच एक संधी आहे).

जे सर्चर्स नुकतेच सुरुवात करत आहेत त्यांना या लाँग टेलमध्ये MEV शोधून अधिक यश मिळू शकते. Flashbot चा MEV जॉब बोर्ड (opens in a new tab) काही उदयोन्मुख संधींची यादी करतो.

MEV चे परिणाम

MEV पूर्णपणे वाईट नाही — Ethereum वर MEV चे सकारात्मक आणि नकारात्मक दोन्ही परिणाम आहेत.

चांगले

अनेक DeFi प्रकल्प त्यांच्या प्रोटोकॉलची उपयुक्तता आणि स्थिरता सुनिश्चित करण्यासाठी आर्थिकदृष्ट्या तर्कसंगत घटकांवर अवलंबून असतात. उदाहरणार्थ, DEX आर्बिट्राज हे सुनिश्चित करते की वापरकर्त्यांना त्यांच्या टोकनसाठी सर्वोत्तम, सर्वात योग्य किंमती मिळतील आणि लेंडिंग प्रोटोकॉल कर्जदारांना पैसे परत मिळतील याची खात्री करण्यासाठी कर्जदार कोलॅटरलायझेशन गुणोत्तराच्या खाली आल्यावर जलद लिक्विडेशनवर अवलंबून असतात.

आर्थिक अकार्यक्षमता शोधणारे आणि दुरुस्त करणारे आणि प्रोटोकॉलच्या आर्थिक प्रोत्साहनांचा फायदा घेणारे तर्कसंगत सर्चर्स नसतील तर, DeFi प्रोटोकॉल आणि सर्वसाधारणपणे dapps आज जितके मजबूत आहेत तितके मजबूत नसतील.

वाईट

अ‍ॅप्लिकेशन लेयरवर, MEV चे काही प्रकार, जसे की सँडविच ट्रेडिंग, वापरकर्त्यांसाठी निःसंशयपणे वाईट अनुभवाचे कारण ठरतात. सँडविच झालेल्या वापरकर्त्यांना त्यांच्या ट्रेड्सवर वाढीव स्लिपेज आणि खराब एक्सिक्यूशनचा सामना करावा लागतो.

नेटवर्क लेयरवर, जनरलाइज्ड फ्रंटरनर्स आणि ते अनेकदा सहभागी होणारे गॅस-प्राइस ऑक्शन्स (जेव्हा दोन किंवा अधिक फ्रंटरनर्स त्यांच्या ट्रान्झॅक्शनला पुढील ब्लॉकमध्ये समाविष्ट करण्यासाठी स्पर्धा करतात आणि स्वतःच्या ट्रान्झॅक्शनची गॅस किंमत हळूहळू वाढवतात) यामुळे नेटवर्क कंजेशन आणि सामान्य ट्रान्झॅक्शन्स चालवण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या इतर सर्वांसाठी उच्च गॅस किंमती होतात.

ब्लॉक्सच्या आत काय घडत आहे यापलीकडे, MEV चे ब्लॉक्सच्या दरम्यान हानिकारक परिणाम होऊ शकतात. जर ब्लॉकमध्ये उपलब्ध MEV मानक ब्लॉक रिवॉर्डपेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त असेल, तर व्हॅलिडेटर्सना ब्लॉक्सचे रिऑर्गनायझेशन करण्यासाठी आणि स्वतःसाठी MEV मिळवण्यासाठी प्रोत्साहन मिळू शकते, ज्यामुळे ब्लॉकचेन रि-ऑर्गनायझेशन आणि कन्सेन्सस अस्थिरता निर्माण होते.

ब्लॉकचेन रि-ऑर्गनायझेशनची ही शक्यता पूर्वी Bitcoin ब्लॉकचेनवर तपासली गेली आहे (opens in a new tab). Bitcoin चा ब्लॉक रिवॉर्ड अर्धा होत असताना आणि ट्रान्झॅक्शन फी ब्लॉक रिवॉर्डचा अधिकाधिक मोठा भाग बनत असताना, अशी परिस्थिती निर्माण होते जिथे मायनर्ससाठी पुढील ब्लॉकचा रिवॉर्ड सोडून देणे आणि त्याऐवजी जास्त फी असलेले मागील ब्लॉक्स पुन्हा माइन करणे आर्थिकदृष्ट्या तर्कसंगत ठरते. MEV च्या वाढीसह, Ethereum मध्येही अशीच परिस्थिती उद्भवू शकते, ज्यामुळे ब्लॉकचेनच्या अखंडतेला धोका निर्माण होतो.

MEV ची स्थिती

२०२१ च्या सुरुवातीला MEV एक्स्ट्रॅक्शनमध्ये मोठी वाढ झाली, ज्यामुळे वर्षाच्या पहिल्या काही महिन्यांत गॅसच्या किमती प्रचंड वाढल्या. Flashbots च्या MEV रिलेच्या उदयामुळे जनरलाइज्ड फ्रंटरनर्सची प्रभावीता कमी झाली आहे आणि गॅस प्राइस ऑक्शन्स ऑफचेन गेले आहेत, ज्यामुळे सामान्य वापरकर्त्यांसाठी गॅसच्या किमती कमी झाल्या आहेत.

जरी अनेक सर्चर्स अजूनही MEV मधून चांगली कमाई करत असले तरी, संधी अधिक ज्ञात झाल्यामुळे आणि अधिकाधिक सर्चर्स त्याच संधीसाठी स्पर्धा करत असल्यामुळे, व्हॅलिडेटर्स एकूण MEV महसुलाचा अधिकाधिक भाग मिळवतील (कारण वर वर्णन केल्याप्रमाणेच गॅस ऑक्शन्स Flashbots मध्ये देखील होतात, जरी खासगी असले तरी, आणि व्हॅलिडेटर्स परिणामी गॅस महसूल मिळवतील). MEV फक्त Ethereum पुरते मर्यादित नाही, आणि Ethereum वर संधी अधिक स्पर्धात्मक होत असल्याने, सर्चर्स Binance Smart Chain सारख्या पर्यायी ब्लॉकचेनकडे वळत आहेत, जिथे Ethereum सारख्याच MEV संधी कमी स्पर्धेत अस्तित्वात आहेत.

दुसरीकडे, प्रूफ-ऑफ-वर्कमधून प्रूफ-ऑफ-स्टेककडे संक्रमण आणि रोलअप वापरून Ethereum ला स्केल करण्याचे चालू प्रयत्न हे सर्व MEV लँडस्केपमध्ये अशा प्रकारे बदल घडवत आहेत जे अद्याप काहीसे अस्पष्ट आहेत. प्रूफ-ऑफ-वर्कमधील संभाव्य मॉडेलच्या तुलनेत, थोडे आगाऊ ज्ञात असलेले हमीपूर्ण ब्लॉक-प्रपोजर्स MEV एक्स्ट्रॅक्शनची गतिशीलता कशी बदलतात किंवा सिंगल सीक्रेट लीडर इलेक्शन (opens in a new tab) आणि डिस्ट्रिब्युटेड व्हॅलिडेटर टेक्नॉलॉजी लागू झाल्यावर यात कसा व्यत्यय येईल हे अद्याप चांगले ज्ञात नाही. त्याचप्रमाणे, जेव्हा बहुतेक वापरकर्ता क्रियाकलाप Ethereum वरून त्याच्या लेयर 2 रोलअप्स आणि शार्ड्सवर पोर्ट केले जातात तेव्हा कोणत्या MEV संधी अस्तित्वात असतील हे पाहणे बाकी आहे.

Ethereum प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS) मधील MEV

स्पष्ट केल्याप्रमाणे, MEV चे एकूण वापरकर्ता अनुभव आणि कन्सेन्सस-लेयर सुरक्षेवर नकारात्मक परिणाम होतात. परंतु Ethereum चे प्रूफ-ऑफ-स्टेक कन्सेन्ससमध्ये संक्रमण (“द मर्ज” असे संबोधले जाणारे) संभाव्यतः नवीन MEV-संबंधित धोके निर्माण करते:

व्हॅलिडेटर केंद्रीकरण

मर्ज-नंतरच्या Ethereum मध्ये, व्हॅलिडेटर्स (३२ ETH ची सुरक्षा ठेव जमा केलेले) बीकन चेनमध्ये जोडलेल्या ब्लॉक्सच्या वैधतेवर एकमत करतात. ३२ ETH अनेकांच्या आवाक्याबाहेर असू शकत असल्याने, स्टेकिंग पूलमध्ये सामील होणे हा एक अधिक व्यवहार्य पर्याय असू शकतो. तरीही, सोलो स्टेकर्स चे निरोगी वितरण आदर्श आहे, कारण ते व्हॅलिडेटर्सचे केंद्रीकरण कमी करते आणि Ethereum ची सुरक्षा सुधारते.

तथापि, MEV एक्स्ट्रॅक्शन व्हॅलिडेटर केंद्रीकरणाला गती देण्यास सक्षम असल्याचे मानले जाते. याचे एक कारण असे आहे की, व्हॅलिडेटर्स ब्लॉक प्रस्तावित करण्यासाठी कमी कमाई करतात पूर्वी मायनर्सच्या तुलनेत, MEV एक्स्ट्रॅक्शनने द मर्ज पासून व्हॅलिडेटर कमाईवर खूप प्रभाव टाकला आहे (opens in a new tab).

मोठ्या स्टेकिंग पूल्सकडे MEV संधी मिळवण्यासाठी आवश्यक ऑप्टिमायझेशनमध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी अधिक संसाधने असण्याची शक्यता आहे. हे पूल्स जितके जास्त MEV काढतील, तितकीच त्यांची MEV-एक्स्ट्रॅक्शन क्षमता सुधारण्यासाठी (आणि एकूण महसूल वाढवण्यासाठी) त्यांच्याकडे अधिक संसाधने असतील, ज्यामुळे मूलतः इकोनॉमीज ऑफ स्केल (opens in a new tab) तयार होतील.

कमी संसाधने उपलब्ध असल्यामुळे, सोलो स्टेकर्सना MEV संधींमधून नफा मिळवणे शक्य होणार नाही. यामुळे स्वतंत्र व्हॅलिडेटर्सवर त्यांची कमाई वाढवण्यासाठी शक्तिशाली स्टेकिंग पूल्समध्ये सामील होण्याचा दबाव वाढू शकतो, ज्यामुळे Ethereum मधील विकेंद्रीकरण कमी होईल.

परमिशन असलेले मेमपूल्स

सँडविचिंग आणि फ्रंटरनिंग हल्ल्यांना प्रतिसाद म्हणून, ट्रेडर्स ट्रान्झॅक्शन गोपनीयतेसाठी व्हॅलिडेटर्ससोबत ऑफचेन सौदे करण्यास सुरुवात करू शकतात. संभाव्य MEV ट्रान्झॅक्शन सार्वजनिक मेमपूलवर पाठवण्याऐवजी, ट्रेडर ते थेट व्हॅलिडेटरला पाठवतो, जो ते एका ब्लॉकमध्ये समाविष्ट करतो आणि ट्रेडर्ससोबत नफा वाटून घेतो.

“डार्क पूल्स” ही या व्यवस्थेची एक मोठी आवृत्ती आहे आणि ते परमिशन असलेले, केवळ-प्रवेश मेमपूल म्हणून कार्य करतात जे ठराविक फी भरण्यास इच्छुक असलेल्या वापरकर्त्यांसाठी खुले आहेत. हा ट्रेंड Ethereum ची परवानगी नसलेली आणि विश्वास नसलेली वैशिष्ट्ये कमी करेल आणि संभाव्यतः ब्लॉकचेनला “पे-टू-प्ले” यंत्रणेत रूपांतरित करेल जे सर्वाधिक बोली लावणाऱ्याला अनुकूल असेल.

परमिशन असलेले मेमपूल मागील विभागात वर्णन केलेल्या केंद्रीकरणाच्या धोक्यांनाही गती देतील. अनेक व्हॅलिडेटर्स चालवणारे मोठे पूल्स ट्रेडर्स आणि वापरकर्त्यांना ट्रान्झॅक्शन गोपनीयता देऊ करून फायदा मिळवण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे त्यांचे MEV महसूल वाढेल.

मर्ज-नंतरच्या Ethereum मध्ये या MEV-संबंधित समस्यांवर मात करणे हे संशोधनाचे एक मुख्य क्षेत्र आहे. आजपर्यंत, द मर्ज नंतर Ethereum च्या विकेंद्रीकरण आणि सुरक्षेवर MEV चा नकारात्मक परिणाम कमी करण्यासाठी प्रस्तावित केलेले दोन उपाय म्हणजे प्रपोजर-बिल्डर सेपरेशन (PBS) आणि बिल्डर API (opens in a new tab).

प्रपोजर-बिल्डर सेपरेशन

प्रूफ-ऑफ-वर्क आणि प्रूफ-ऑफ-स्टेक या दोन्हीमध्ये, एक नोड जो ब्लॉक तयार करतो तो चेनमध्ये जोडण्यासाठी कन्सेन्ससमध्ये सहभागी होणाऱ्या इतर नोड्सना प्रस्तावित करतो. जेव्हा दुसरा मायनर त्यावर (PoW मध्ये) तयार करतो किंवा त्याला बहुसंख्य व्हॅलिडेटर्सकडून (PoS मध्ये) अटेस्टेशन्स मिळतात तेव्हा नवीन ब्लॉक कॅनॉनिकल चेनचा भाग बनतो.

ब्लॉक प्रोड्युसर आणि ब्लॉक प्रपोजरच्या भूमिकांचे संयोजन हे पूर्वी वर्णन केलेल्या बहुतेक MEV-संबंधित समस्यांना कारणीभूत ठरते. उदाहरणार्थ, कन्सेन्सस नोड्सना MEV कमाई वाढवण्यासाठी टाइम-बँडिट अटॅक्स (opens in a new tab) मध्ये चेन रिऑर्गनायझेशन सुरू करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले जाते.

प्रपोजर-बिल्डर सेपरेशन (opens in a new tab) (PBS) MEV चा प्रभाव कमी करण्यासाठी डिझाइन केले आहे, विशेषतः कन्सेन्सस लेयरवर. PBS चे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे ब्लॉक प्रोड्युसर आणि ब्लॉक प्रपोजरच्या नियमांचे विभाजन. व्हॅलिडेटर्स अजूनही ब्लॉक्स प्रस्तावित करण्यासाठी आणि त्यावर मतदान करण्यासाठी जबाबदार आहेत, परंतु ब्लॉक बिल्डर्स नावाच्या विशेष संस्थांचा एक नवीन वर्ग, ट्रान्झॅक्शन्सची क्रमवारी लावणे आणि ब्लॉक्स तयार करण्याचे काम करतो.

PBS अंतर्गत, एक ब्लॉक बिल्डर एक ट्रान्झॅक्शन बंडल तयार करतो आणि बीकन चेन ब्लॉकमध्ये (“एक्सिक्यूशन पेलोड” म्हणून) समाविष्ट करण्यासाठी बोली लावतो. पुढील ब्लॉक प्रस्तावित करण्यासाठी निवडलेला व्हॅलिडेटर नंतर विविध बोली तपासतो आणि सर्वाधिक फी असलेला बंडल निवडतो. PBS मूलतः एक लिलाव बाजार तयार करतो, जिथे बिल्डर्स ब्लॉकस्पेस विकणाऱ्या व्हॅलिडेटर्ससोबत वाटाघाटी करतात.

सध्याचे PBS डिझाइन कमिट-रिव्हील स्कीम (opens in a new tab) वापरतात ज्यात बिल्डर्स त्यांच्या बोलींसोबत फक्त ब्लॉकच्या सामग्रीसाठी (ब्लॉक हेडर) क्रिप्टोग्राफिक कमिटमेंट प्रकाशित करतात. विजेती बोली स्वीकारल्यानंतर, प्रपोजर एक स्वाक्षरी केलेला ब्लॉक प्रस्ताव तयार करतो ज्यात ब्लॉक हेडर समाविष्ट असतो. स्वाक्षरी केलेला ब्लॉक प्रस्ताव पाहिल्यानंतर ब्लॉक बिल्डरने संपूर्ण ब्लॉक बॉडी प्रकाशित करणे अपेक्षित आहे, आणि अंतिम होण्यापूर्वी त्याला व्हॅलिडेटर्सकडून पुरेसे देखील मिळणे आवश्यक आहे.

प्रपोजर-बिल्डर सेपरेशन MEV चा प्रभाव कसा कमी करते?

इन-प्रोटोकॉल प्रपोजर-बिल्डर सेपरेशन व्हॅलिडेटर्सच्या कार्यक्षेत्रातून MEV एक्स्ट्रॅक्शन काढून टाकून कन्सेन्ससवर MEV चा प्रभाव कमी करते. त्याऐवजी, विशेष हार्डवेअर चालवणारे ब्लॉक बिल्डर्स पुढे MEV संधी मिळवतील.

तथापि, यामुळे व्हॅलिडेटर्सना MEV-संबंधित उत्पन्नातून पूर्णपणे वगळले जात नाही, कारण बिल्डर्सना त्यांचे ब्लॉक्स व्हॅलिडेटर्सकडून स्वीकारले जाण्यासाठी उच्च बोली लावावी लागते. तरीही, व्हॅलिडेटर्स आता थेट MEV उत्पन्न ऑप्टिमाइझ करण्यावर लक्ष केंद्रित करत नसल्यामुळे, टाइम-बँडिट हल्ल्यांचा धोका कमी होतो.

प्रपोजर-बिल्डर सेपरेशन MEV च्या केंद्रीकरणाच्या धोक्यांनाही कमी करते. उदाहरणार्थ, कमिट-रिव्हील स्कीमच्या वापरामुळे बिल्डर्सना व्हॅलिडेटर्सवर MEV संधी चोरणार नाहीत किंवा ती इतर बिल्डर्ससमोर उघड करणार नाहीत यावर विश्वास ठेवण्याची गरज नाही. हे सोलो स्टेकर्ससाठी MEV मधून फायदा मिळवण्याचा अडथळा कमी करते, अन्यथा, बिल्डर्स ऑफचेन प्रतिष्ठा असलेल्या मोठ्या पूल्सना अनुकूलता दर्शविण्याकडे आणि त्यांच्यासोबत ऑफचेन सौदे करण्याकडे कल ठेवतील.

त्याचप्रमाणे, व्हॅलिडेटर्सना बिल्डर्सवर विश्वास ठेवण्याची गरज नाही की ते ब्लॉक बॉडी रोखून धरणार नाहीत किंवा अवैध ब्लॉक्स प्रकाशित करणार नाहीत कारण पेमेंट बिनशर्त आहे. प्रस्तावित ब्लॉक अनुपलब्ध असला किंवा इतर व्हॅलिडेटर्सद्वारे अवैध घोषित केला गेला तरीही व्हॅलिडेटरची फी प्रक्रिया केली जाते. नंतरच्या बाबतीत, ब्लॉक फक्त टाकून दिला जातो, ज्यामुळे ब्लॉक बिल्डरला सर्व ट्रान्झॅक्शन फी आणि MEV महसूल गमवावा लागतो.

बिल्डर API

जरी प्रपोजर-बिल्डर सेपरेशन MEV एक्स्ट्रॅक्शनचे परिणाम कमी करण्याचे वचन देत असले तरी, ते लागू करण्यासाठी कन्सेन्सस प्रोटोकॉलमध्ये बदल आवश्यक आहेत. विशेषतः, बीकन चेनवरील फोर्क चॉइस नियम अपडेट करणे आवश्यक असेल. बिल्डर API (opens in a new tab) हा एक तात्पुरता उपाय आहे ज्याचा उद्देश प्रपोजर-बिल्डर सेपरेशनची कार्यरत अंमलबजावणी प्रदान करणे आहे, जरी त्यात जास्त विश्वासाची गृहीतके आहेत.

बिल्डर API हे इंजिन API (opens in a new tab) ची एक सुधारित आवृत्ती आहे, जी कन्सेन्सस लेयर क्लायंटद्वारे एक्सिक्यूशन लेयर क्लायंटकडून एक्सिक्यूशन पेलोडची विनंती करण्यासाठी वापरली जाते. ऑनेस्ट व्हॅलिडेटर स्पेसिफिकेशन (opens in a new tab) मध्ये सांगितल्याप्रमाणे, ब्लॉक प्रस्तावित करण्याच्या कर्तव्यांसाठी निवडलेले व्हॅलिडेटर्स कनेक्टेड एक्सिक्यूशन क्लायंटकडून एक ट्रान्झॅक्शन बंडलची विनंती करतात, जे ते प्रस्तावित बीकन चेन ब्लॉकमध्ये समाविष्ट करतात.

बिल्डर API व्हॅलिडेटर्स आणि एक्सिक्यूशन-लेयर क्लायंट्समध्ये एक मिडलवेअर म्हणून देखील कार्य करते; परंतु ते वेगळे आहे कारण ते बीकन चेनवरील व्हॅलिडेटर्सना बाह्य संस्थांकडून ब्लॉक्स मिळवण्याची अनुमती देते (एक्सिक्यूशन क्लायंट वापरून स्थानिक पातळीवर ब्लॉक तयार करण्याऐवजी).

बिल्डर API कसे कार्य करते याचे विहंगावलोकन खाली दिले आहे:

1. बिल्डर API व्हॅलिडेटरला एक्सिक्यूशन लेयर क्लायंट चालवणार्‍या ब्लॉक बिल्डर्सच्या नेटवर्कशी जोडते. PBS प्रमाणेच, बिल्डर्स हे विशेष पक्ष आहेत जे संसाधन-केंद्रित ब्लॉक-बिल्डिंगमध्ये गुंतवणूक करतात आणि MEV + प्रायोरिटी टिप्समधून मिळणारा महसूल वाढवण्यासाठी विविध धोरणे वापरतात.

2. एक व्हॅलिडेटर (कन्सेन्सस लेयर क्लायंट चालवणारा) बिल्डर्सच्या नेटवर्ककडून बोलींसोबत एक्सिक्यूशन पेलोडची विनंती करतो. बिल्डर्सच्या बोलींमध्ये एक्सिक्यूशन पेलोड हेडर—पेलोडच्या सामग्रीसाठी एक क्रिप्टोग्राफिक कमिटमेंट—आणि व्हॅलिडेटरला देय असलेली फी असेल.

3. व्हॅलिडेटर येणाऱ्या बोलींचे पुनरावलोकन करतो आणि सर्वाधिक फी असलेला एक्सिक्यूशन पेलोड निवडतो. बिल्डर API वापरून, व्हॅलिडेटर एक "ब्लाइंडेड" बीकन ब्लॉक प्रस्ताव तयार करतो ज्यात फक्त त्यांची स्वाक्षरी आणि एक्सिक्यूशन पेलोड हेडर समाविष्ट असतो आणि ते बिल्डरला पाठवतो.

4. ब्लाइंडेड ब्लॉक प्रस्ताव पाहिल्यावर बिल्डर API चालवणार्‍या बिल्डरने संपूर्ण एक्सिक्यूशन पेलोडसह प्रतिसाद देणे अपेक्षित आहे. यामुळे व्हॅलिडेटरला एक "साईन्ड" बीकन ब्लॉक तयार करण्याची अनुमती मिळते, जो ते संपूर्ण नेटवर्कवर प्रसारित करतात.

5. बिल्डर API वापरणार्‍या व्हॅलिडेटरने ब्लॉक बिल्डर वेळेवर प्रतिसाद देण्यात अयशस्वी झाल्यास स्थानिक पातळीवर ब्लॉक तयार करणे अपेक्षित आहे, जेणेकरून ते ब्लॉक प्रस्ताव रिवॉर्ड गमावणार नाहीत. तथापि, व्हॅलिडेटर आता उघड झालेल्या ट्रान्झॅक्शन्स किंवा दुसऱ्या सेटचा वापर करून दुसरा ब्लॉक तयार करू शकत नाही, कारण ते इक्विव्होकेशन (एकाच स्लॉटमध्ये दोन ब्लॉक्सवर स्वाक्षरी करणे) ठरेल, जो एक स्लॅशेबल गुन्हा आहे.

बिल्डर API चे एक उदाहरण म्हणजे MEV बूस्ट (opens in a new tab), जे Ethereum वर MEV च्या नकारात्मक बाह्य परिणामांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी डिझाइन केलेल्या Flashbots ऑक्शन मेकॅनिझम (opens in a new tab) मधील एक सुधारणा आहे. Flashbots ऑक्शन प्रूफ-ऑफ-स्टेकमधील व्हॅलिडेटर्सना फायदेशीर ब्लॉक्स तयार करण्याचे काम सर्चर्स नावाच्या विशेष पक्षांना आउटसोर्स करण्याची अनुमती देते.

सर्चर्स आकर्षक MEV संधी शोधतात आणि ब्लॉकमध्ये समाविष्ट करण्यासाठी सील्ड-प्राइस बिड (opens in a new tab) सोबत ब्लॉक प्रपोजर्सना ट्रान्झॅक्शन बंडल पाठवतात. mev-geth चालवणार्‍या व्हॅलिडेटरला, जो go-ethereum (Geth) क्लायंटची एक फोर्क केलेली आवृत्ती आहे, फक्त सर्वाधिक नफा असलेला बंडल निवडावा लागतो आणि तो नवीन ब्लॉकचा भाग म्हणून समाविष्ट करावा लागतो. ब्लॉक प्रपोजर्स (व्हॅलिडेटर्स) यांना स्पॅम आणि अवैध ट्रान्झॅक्शन्सपासून संरक्षण देण्यासाठी, ट्रान्झॅक्शन बंडल प्रपोजरपर्यंत पोहोचण्यापूर्वी व्हॅलिडेशनसाठी रिलेअर्स मधून जातात.

MEV बूस्ट मूळ Flashbots ऑक्शनची कार्यपद्धती कायम ठेवते, जरी Ethereum च्या प्रूफ-ऑफ-स्टेककडे स्विच करण्यासाठी डिझाइन केलेल्या नवीन वैशिष्ट्यांसह. सर्चर्स अजूनही ब्लॉक्समध्ये समाविष्ट करण्यासाठी फायदेशीर MEV ट्रान्झॅक्शन्स शोधतात, परंतु बिल्डर्स नावाचा एक नवीन विशेष पक्षांचा वर्ग, ट्रान्झॅक्शन्स आणि बंडल्स ब्लॉक्समध्ये एकत्रित करण्यासाठी जबाबदार आहे. एक बिल्डर सर्चर्सकडून सील्ड-प्राइस बोली स्वीकारतो आणि सर्वात फायदेशीर क्रमवारी शोधण्यासाठी ऑप्टिमायझेशन चालवतो.

रिलेअर अजूनही ट्रान्झॅक्शन बंडल प्रपोजरकडे पाठवण्यापूर्वी ते व्हॅलिडेट करण्यासाठी जबाबदार आहे. तथापि, MEV बूस्ट एस्क्रो सादर करते जे बिल्डर्सद्वारे पाठवलेले ब्लॉक बॉडी आणि व्हॅलिडेटर्सद्वारे पाठवलेले ब्लॉक हेडर्स संग्रहित करून डेटा उपलब्धता प्रदान करण्यासाठी जबाबदार असतात. येथे, रिलेशी कनेक्ट केलेला व्हॅलिडेटर उपलब्ध एक्सिक्यूशन पेलोड्सची मागणी करतो आणि सर्वाधिक बोली + MEV टिप्स असलेला पेलोड हेडर निवडण्यासाठी MEV बूस्टच्या ऑर्डरिंग अल्गोरिदमचा वापर करतो.

बिल्डर API MEV चा प्रभाव कसा कमी करते?

बिल्डर API चा मुख्य फायदा म्हणजे MEV संधींमध्ये प्रवेश लोकशाहीकरण करण्याची त्याची क्षमता. कमिट-रिव्हील स्कीम वापरल्याने विश्वासाची गृहीतके दूर होतात आणि MEV चा लाभ घेऊ इच्छिणाऱ्या व्हॅलिडेटर्ससाठी प्रवेशाचे अडथळे कमी होतात. यामुळे सोलो स्टेकर्सवर MEV नफा वाढवण्यासाठी मोठ्या स्टेकिंग पूल्समध्ये एकत्रित होण्याचा दबाव कमी झाला पाहिजे.

बिल्डर API च्या व्यापक अंमलबजावणीमुळे ब्लॉक बिल्डर्समध्ये अधिक स्पर्धेला प्रोत्साहन मिळेल, ज्यामुळे सेन्सॉरशिप प्रतिरोध वाढतो. व्हॅलिडेटर्स अनेक बिल्डर्सच्या बोलींचे पुनरावलोकन करत असल्यामुळे, एक किंवा अधिक वापरकर्ता ट्रान्झॅक्शन्स सेन्सॉर करण्याचा हेतू असलेल्या बिल्डरला यशस्वी होण्यासाठी इतर सर्व नॉन-सेन्सॉरिंग बिल्डर्सपेक्षा जास्त बोली लावावी लागेल. यामुळे वापरकर्त्यांना सेन्सॉर करण्याची किंमत प्रचंड वाढते आणि या प्रथेला परावृत्त करते.

काही प्रकल्प, जसे की MEV बूस्ट, बिल्डर API चा वापर अशा समग्र रचनेचा भाग म्हणून करतात जी फ्रंटरनिंग/सँडविचिंग हल्ले टाळण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या ट्रेडर्ससारख्या विशिष्ट पक्षांना ट्रान्झॅक्शन गोपनीयता प्रदान करण्यासाठी डिझाइन केलेली आहे. हे वापरकर्ते आणि ब्लॉक बिल्डर्स यांच्यात एक खाजगी संवाद चॅनेल प्रदान करून साध्य केले जाते. पूर्वी वर्णन केलेल्या परमिशन असलेल्या मेमपूल्सच्या विपरीत, हा दृष्टिकोन खालील कारणांसाठी फायदेशीर आहे:

1. बाजारात अनेक बिल्डर्सच्या अस्तित्वामुळे सेन्सॉरिंग अव्यवहार्य बनते, ज्यामुळे वापरकर्त्यांना फायदा होतो. याउलट, केंद्रीकृत आणि विश्वास-आधारित डार्क पूल्सच्या अस्तित्वामुळे काही ब्लॉक बिल्डर्सच्या हातात सत्ता केंद्रित होईल आणि सेन्सॉरिंगची शक्यता वाढेल.

2. बिल्डर API सॉफ्टवेअर ओपन-सोर्स आहे, ज्यामुळे कोणालाही ब्लॉक-बिल्डर सेवा देऊ करण्याची अनुमती मिळते. याचा अर्थ असा की वापरकर्त्यांना कोणताही विशिष्ट ब्लॉक बिल्डर वापरण्यास भाग पाडले जात नाही आणि यामुळे Ethereum ची तटस्थता आणि परवानगी नसलेली वैशिष्ट्ये सुधारतात. शिवाय, MEV शोधणारे ट्रेडर्स खाजगी ट्रान्झॅक्शन चॅनेल वापरून अनावधानाने केंद्रीकरणाला हातभार लावणार नाहीत.

संबंधित संसाधने

• Flashbots डॉक्स (opens in a new tab)
• Flashbots GitHub (opens in a new tab)
• mevboost.org (opens in a new tab) - MEV-बूस्ट रिले आणि ब्लॉक बिल्डर्ससाठी रिअल-टाइम आकडेवारीसह ट्रॅकर

पुढील वाचन

• मायनर-एक्स्ट्रॅक्टेबल व्हॅल्यू (MEV) म्हणजे काय? (opens in a new tab)
• MEV आणि मी (opens in a new tab)
• Ethereum एक गडद जंगल आहे (opens in a new tab)
• गडद जंगलातून सुटका (opens in a new tab)
• Flashbots: MEV संकटाचे फ्रंटरनिंग (opens in a new tab)
• @bertcmiller चे MEV थ्रेड्स (opens in a new tab)
• MEV-बूस्ट: मर्जसाठी तयार Flashbots आर्किटेक्चर (opens in a new tab)
• MEV बूस्ट म्हणजे काय (opens in a new tab)
• mev-boost का चालवावा? (opens in a new tab)
• द हिचहायकर्स गाइड टू Ethereum (opens in a new tab)