प्रमुख मजकुराकडे जा

पृष्ठ अखेरचे अद्यतनित: १४ एप्रिल, २०२५

कॅनकन-डेनेब (डेनकन)

कॅनकन-डेनेब (डेनकन) हे Ethereum नेटवर्कमधील एक अपग्रेड आहे, जे प्रोटो-डँकशार्डिंग (EIP-4844) सक्रिय करते, स्वस्त रोलअप स्टोरेजसाठी तात्पुरते डेटा ब्लॉब्स सादर करते.

एक नवीन व्यवहार प्रकार रोलअप प्रदात्यांना "ब्लॉब्स" म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या गोष्टींमध्ये अधिक किफायतशीरपणे डेटा संग्रहित करण्यास सक्षम करतो. ब्लॉब्स सुमारे 18 दिवस (अधिक अचूकपणे, 4096 ) नेटवर्कवर उपलब्ध असण्याची हमी आहे. या कालावधीनंतर, नेटवर्कमधून ब्लॉब्स काढून टाकले जातात, परंतु ॲप्लिकेशन्स अजूनही पुराव्यांचा वापर करून त्यांच्या डेटाची वैधता सत्यापित करू शकतात.

हे रोलअप्सचा खर्च लक्षणीयरीत्या कमी करते, चेनची वाढ मर्यादित करते आणि सुरक्षा व नोड ऑपरेटर्सचा विकेंद्रित संच राखून अधिक वापरकर्त्यांना समर्थन देण्यास मदत करते.

प्रोटो-डँकशार्डिंगमुळे रोलअप्समध्ये कमी शुल्क कधी दिसेल अशी अपेक्षा आहे?

  • हे अपग्रेड इपॉक 269568 वर, 13-मार्च-2024 रोजी 13:55PM (UTC) वाजता सक्रिय झाले.
  • Arbitrum किंवा Optimism सारख्या सर्व प्रमुख रोलअप प्रदात्यांनी संकेत दिले आहेत की अपग्रेडनंतर लगेचच ब्लॉब्सना समर्थन दिले जाईल.
  • वैयक्तिक रोलअप समर्थनाची टाइमलाइन बदलू शकते, कारण प्रत्येक प्रदात्याला नवीन ब्लॉब स्पेसचा फायदा घेण्यासाठी त्यांची सिस्टीम अपडेट करणे आवश्यक आहे.

हार्ड फोर्कनंतर ETH चे रूपांतर कसे केले जाऊ शकते?

  • तुमच्या ETH साठी कोणतीही कृती आवश्यक नाही: Ethereum डेनकन अपग्रेडनंतर, तुमचे ETH रूपांतरित किंवा अपग्रेड करण्याची आवश्यकता नाही. तुमची खाते शिल्लक तशीच राहील आणि तुमच्याकडे सध्या असलेले ETH हार्ड फोर्कनंतर त्याच्या विद्यमान स्वरूपात प्रवेशयोग्य राहील.
  • घोटाळ्यांपासून सावध रहा! तुम्हाला तुमचे ETH "अपग्रेड" करण्याची सूचना देणारी कोणतीही व्यक्ती तुम्हाला फसवण्याचा प्रयत्न करत आहे. या अपग्रेडच्या संबंधात तुम्हाला काहीही करण्याची गरज नाही. तुमच्या मालमत्तेवर कोणताही परिणाम होणार नाही. लक्षात ठेवा, माहिती ठेवणे हे घोटाळ्यांविरूद्ध सर्वोत्तम संरक्षण आहे.

घोटाळे ओळखण्यावर आणि टाळण्यावर अधिक माहिती

डेनकन नेटवर्क अपग्रेड कोणती समस्या सोडवत आहे?

डेनकन प्रामुख्याने नेटवर्कचे विकेंद्रितीकरण कायम राखताना, परवडणाऱ्या शुल्कांसह स्केलेबिलिटी (अधिक वापरकर्ते आणि अधिक व्यवहार हाताळणे) संबोधित करते.

Ethereum समुदायाने आपल्या वाढीसाठी "रोलअप-केंद्रित" दृष्टिकोन स्वीकारला आहे, जो अधिक वापरकर्त्यांना सुरक्षितपणे समर्थन देण्यासाठी लेयर 2 रोलअपला प्राथमिक साधन म्हणून ठेवतो.

रोलअप नेटवर्क मेननेटपासून वेगळ्या व्यवहारांची प्रक्रिया (किंवा "एक्झिक्युशन") हाताळतात आणि नंतर रेकॉर्ड ठेवण्यासाठी परिणामांचा क्रिप्टोग्राफिक पुरावा आणि/किंवा संकुचित व्यवहार डेटा मेननेटवर परत प्रकाशित करतात. हे पुरावे संग्रहित करण्यासाठी खर्च येतो ( स्वरूपात), जो प्रोटो-डँकशार्डिंगपूर्वी, सर्व नेटवर्क नोड ऑपरेटर्सद्वारे कायमस्वरूपी संग्रहित करावा लागत होता, ज्यामुळे ते एक महागडे काम बनले होते.

डेनकन अपग्रेडमधील प्रोटो-डँकशार्डिंगचा परिचय या पुराव्यांसाठी स्वस्त डेटा स्टोरेज जोडतो, कारण नोड ऑपरेटर्सना हा डेटा केवळ 18 दिवसांसाठी संग्रहित करणे आवश्यक असते, त्यानंतर हार्डवेअर आवश्यकतांचा विस्तार टाळण्यासाठी डेटा सुरक्षितपणे काढला जाऊ शकतो. कारण रोलअप्समध्ये सामान्यतः 7 दिवसांचा काढण्याचा कालावधी असतो, जोपर्यंत या कालावधीसाठी L1 वर ब्लॉब्स उपलब्ध असतात तोपर्यंत त्यांचे सुरक्षा मॉडेल अपरिवर्तित राहते. 18-दिवसांची प्रुनिंग विंडो या कालावधीसाठी एक महत्त्वपूर्ण बफर प्रदान करते.

Ethereum स्केल करण्यावर अधिक माहिती

जुना ब्लॉब डेटा कसा ऍक्सेस केला जातो?

नियमित Ethereum नोड्स नेहमी नेटवर्कची सद्यस्थिती ठेवतील, तरीही ऐतिहासिक ब्लॉब डेटा त्याच्या परिचयानंतर अंदाजे 18 दिवसांनी टाकून दिला जाऊ शकतो. हा डेटा टाकून देण्यापूर्वी, Ethereum हे सुनिश्चित करते की तो सर्व नेटवर्क सहभागींना उपलब्ध करून दिला गेला आहे, ज्यामुळे यासाठी वेळ मिळतो:

  • इच्छुक पक्षांना डेटा डाउनलोड आणि संग्रहित करण्यासाठी.
  • सर्व रोलअप चॅलेंज कालावधी पूर्ण करण्यासाठी.
  • रोलअप व्यवहारांचे अंतिम रूप देण्यासाठी.

ऐतिहासिक ब्लॉब डेटा विविध कारणांसाठी हवा असू शकतो आणि तो अनेक विकेंद्रित प्रोटोकॉल वापरून संग्रहित आणि ऍक्सेस केला जाऊ शकतो:

  • तृतीय-पक्ष इंडेक्सिंग प्रोटोकॉल, जसे की The Graph, क्रिप्टो-इकॉनॉमिक मेकॅनिझम्सद्वारे प्रोत्साहित केलेल्या नोड ऑपरेटर्सच्या विकेंद्रित नेटवर्कद्वारे हा डेटा संग्रहित करतात.
  • BitTorrent हा एक विकेंद्रित प्रोटोकॉल आहे जिथे स्वयंसेवक हा डेटा इतरांना धारण आणि वितरीत करू शकतात.
  • Ethereum पोर्टल नेटवर्क चा उद्देश BitTorrent प्रमाणे सहभागींमध्ये डेटा वितरित करून नोड ऑपरेटर्सच्या विकेंद्रित नेटवर्कद्वारे सर्व Ethereum डेटामध्ये प्रवेश प्रदान करणे आहे.
  • वैयक्तिक वापरकर्ते ऐतिहासिक संदर्भासाठी त्यांना हव्या असलेल्या कोणत्याही डेटाच्या स्वतःच्या प्रती संग्रहित करण्यास नेहमीच स्वतंत्र असतात.
  • रोलअप प्रदाते त्यांच्या रोलअपचा वापरकर्ता अनुभव वाढवण्यासाठी हा डेटा संग्रहित करण्यास प्रोत्साहित केले जातात.
  • ब्लॉक एक्सप्लोरर्स सामान्यतः अर्काइव्हल नोड्स चालवतात जे या सर्व माहितीला सोप्या ऐतिहासिक संदर्भासाठी अनुक्रमित आणि संग्रहित करतात, जे वेब इंटरफेसद्वारे वापरकर्त्यांसाठी प्रवेशयोग्य असतात.

हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की ऐतिहासिक स्थिती पुनर्प्राप्त करणे 1-of-N ट्रस्ट मॉडेल वर कार्य करते. याचा अर्थ असा की नेटवर्कच्या सद्यस्थितीचा वापर करून त्याची अचूकता सत्यापित करण्यासाठी तुम्हाला फक्त एकाच विश्वासार्ह स्रोताकडून डेटाची आवश्यकता आहे.

हे अपग्रेड व्यापक Ethereum रोडमॅपमध्ये कसे योगदान देते?

प्रोटो-डँकशार्डिंग डँकशार्डिंग च्या पूर्ण अंमलबजावणीसाठी स्टेज सेट करते. डँकशार्डिंग नोड ऑपरेटर्समध्ये रोलअप डेटाचे स्टोरेज वितरित करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे, जेणेकरून प्रत्येक ऑपरेटरला एकूण डेटाचा फक्त एक छोटासा भाग हाताळण्याची आवश्यकता असेल. हे वितरण प्रति ब्लॉक डेटा ब्लॉब्सची संख्या वाढवेल, जे अधिक वापरकर्ते आणि व्यवहार हाताळण्यासाठी Ethereum स्केल करण्यासाठी आवश्यक आहे.

ही स्केलेबिलिटी Ethereum वर अब्जावधी वापरकर्त्यांना समर्थन देण्यासाठी परवडणाऱ्या शुल्कांसह आणि अधिक प्रगत ऍप्लिकेशन्ससह विकेंद्रित नेटवर्क राखताना महत्त्वपूर्ण आहे. या बदलांशिवाय, नोड ऑपरेटर्ससाठी हार्डवेअरची मागणी वाढेल, ज्यामुळे वाढत्या महागड्या उपकरणांची आवश्यकता निर्माण होईल. यामुळे लहान ऑपरेटर्स बाहेर पडू शकतात, ज्यामुळे काही मोठ्या ऑपरेटर्समध्ये नेटवर्क नियंत्रणाचे केंद्रीकरण होईल, जे विकेंद्रीकरणाच्या तत्त्वाच्या विरोधात जाईल.

हे अपग्रेड सर्व Ethereum कन्सेन्सस आणि व्हॅलिडेटर क्लायंटवर परिणाम करते का?

होय, प्रोटो-डँकशार्डिंग (EIP-4844) साठी एक्झिक्युशन क्लायंट आणि कन्सेन्सस क्लायंट दोन्हीमध्ये अपडेट्स आवश्यक आहेत. सर्व मुख्य Ethereum क्लायंटने अपग्रेडला समर्थन देणारे व्हर्जन्स रिलीज केले आहेत. अपग्रेडनंतर Ethereum नेटवर्कसोबत सिंक्रोनाइझेशन राखण्यासाठी, नोड ऑपरेटर्सनी हे सुनिश्चित केले पाहिजे की ते समर्थित क्लायंट व्हर्जन चालवत आहेत. लक्षात घ्या की क्लायंट रिलीझबद्दलची माहिती वेळेनुसार संवेदनशील आहे आणि वापरकर्त्यांनी सर्वात अद्ययावत तपशीलांसाठी नवीनतम अपडेट्सचा संदर्भ घ्यावा. समर्थित क्लायंट रिलीझवरील तपशील पहा (opens in a new tab).

कन्सेन्सस क्लायंट व्हॅलिडेटर सॉफ्टवेअर हाताळतात, जे सर्व अपग्रेड सामावून घेण्यासाठी अपडेट केले गेले आहे.

कॅनकन-डेनेब (डेनकन) Ethereum टेस्टनेट्सवर कसा परिणाम करते?

  • Devnets, Sepolia आणि Holesky या सर्वांनी डेनकन अपग्रेड केले आहे आणि त्यांच्याकडे प्रोटो-डँकशार्डिंग पूर्णपणे कार्यरत आहे
  • रोलअप डेव्हलपर्स EIP-4844 च्या चाचणीसाठी हे नेटवर्क वापरू शकतात
  • बहुतेक वापरकर्त्यांवर प्रत्येक टेस्टनेटमधील या बदलाचा कोणताही परिणाम होणार नाही

L2 वरील सर्व व्यवहार आता तात्पुरती ब्लॉब स्पेस वापरतील, की तुम्हाला निवडता येईल?

Ethereum च्या लेयर 2 (L2) वरील रोलअप व्यवहारांना दोन प्रकारच्या डेटा स्टोरेजचा वापर करण्याचा पर्याय आहे: तात्पुरती ब्लॉब स्पेस किंवा कायमस्वरूपी स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट कॅलडेटा. ब्लॉब स्पेस एक किफायतशीर निवड आहे, जी कमी खर्चात तात्पुरते स्टोरेज प्रदान करते. हे सर्व आवश्यक चॅलेंज कालावधीसाठी डेटा उपलब्धतेची हमी देते. दुसरीकडे, स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट कॅलडेटा कायमस्वरूपी स्टोरेज ऑफर करते परंतु ते अधिक महाग आहे.

ब्लॉब स्पेस किंवा कॅलडेटा वापरण्याचा निर्णय प्रामुख्याने रोलअप प्रदात्यांद्वारे घेतला जातो. ते हा निर्णय ब्लॉब स्पेसच्या सध्याच्या मागणीवर आधारित करतात. जर ब्लॉब स्पेसची जास्त मागणी असेल, तर रोलअप डेटा वेळेवर पोस्ट केला जाईल याची खात्री करण्यासाठी कॅलडेटा निवडू शकतात.

वापरकर्त्यांना त्यांच्या पसंतीचा स्टोरेज प्रकार निवडणे सैद्धांतिकदृष्ट्या शक्य असले तरी, रोलअप प्रदाते सामान्यतः ही निवड व्यवस्थापित करतात. वापरकर्त्यांना हा पर्याय ऑफर केल्याने जटिलता वाढेल, विशेषतः किफायतशीर बंडलिंग व्यवहारांमध्ये. या निवडीवरील विशिष्ट तपशीलांसाठी, वापरकर्त्यांनी वैयक्तिक रोलअप प्रदात्यांद्वारे प्रदान केलेल्या माहितीचा संदर्भ घ्यावा.

4844 मुळे L1 गॅस कमी होईल का?

लक्षणीयरीत्या नाही. रोलअप प्रदात्यांच्या वापरासाठी, केवळ ब्लॉब स्पेससाठी एक नवीन गॅस मार्केट सादर केले आहे. जरी L1 वरील शुल्क ब्लॉब्सवर रोलअप डेटा ऑफ-लोड करून कमी केले जाऊ शकते, तरीही हे अपग्रेड प्रामुख्याने L2 शुल्काच्या कपातीवर लक्ष केंद्रित करते. L1 (मेननेट) वरील शुल्काची कपात कमी प्रमाणात दुसऱ्या-क्रमाचा परिणाम म्हणून होऊ शकते.

  • L1 गॅस कपात रोलअप प्रदात्यांद्वारे ब्लॉब डेटाच्या अवलंबन/वापराच्या प्रमाणात असेल
  • L1 गॅस रोलअप-संबंधित नसलेल्या क्रियाकलापांमुळे स्पर्धात्मक राहण्याची शक्यता आहे
  • ब्लॉब स्पेसचा वापर करणारे रोलअप कमी L1 गॅसची मागणी करतील, ज्यामुळे नजीकच्या काळात L1 गॅस शुल्क खाली आणण्यास मदत होईल
  • ब्लॉब स्पेस अजूनही मर्यादित आहे, त्यामुळे जर ब्लॉकमधील ब्लॉब्स संपृक्त/पूर्ण असतील, तर रोलअप्सना त्यांचा डेटा तात्पुरता कायमस्वरूपी डेटा म्हणून पोस्ट करावा लागू शकतो, ज्यामुळे L1 आणि L2 गॅसच्या किमती वाढतील

यामुळे इतर EVM लेयर 1 ब्लॉकचेन्सवरील शुल्क कमी होईल का?

नाही. प्रोटो-डँकशार्डिंगचे फायदे Ethereum लेयर 2 रोलअपसाठी विशिष्ट आहेत जे त्यांचे पुरावे लेयर 1 (मेननेट) वर संग्रहित करतात.

केवळ Ethereum Virtual Machine (EVM) शी सुसंगत असणे याचा अर्थ असा नाही की नेटवर्कला या अपग्रेडमधून कोणताही फायदा होईल. Ethereum पासून स्वतंत्रपणे कार्य करणारे नेटवर्क्स (EVM सुसंगत असो वा नसो) आपला डेटा Ethereum वर संग्रहित करत नाहीत आणि त्यांना या अपग्रेडमधून कोणताही फायदा होणार नाही.

लेयर 2 रोलअप्सबद्दल अधिक

तुम्ही पाहून शिकणारे आहात का?

_Ethereum's स्केलिंग अनलॉक करणे, EIP-4844 — Finematics _

डोमोथीसह ब्लॉबस्पेस 101 — बँकलेस

पुढील वाचन

पृष्ठ अखेरचे अद्यतन: १४ एप्रिल, २०२५

हा लेख उपयुक्त होता का?