स्कॅम टोकन्स कसे ओळखावे
Ethereum च्या सर्वात सामान्य उपयोगांपैकी एक म्हणजे एखाद्या गटाने एक ट्रेडेबल टोकन तयार करणे, एका अर्थाने त्यांचे स्वतःचे चलन. हे टोकन्स सामान्यतः एका मानकाचे पालन करतात, ERC-20. तथापि, जिथे कुठे मूल्य आणणारी वैध उपयोग-प्रकरणे आहेत, तिथे असे गुन्हेगार देखील आहेत जे ते मूल्य स्वतःसाठी चोरण्याचा प्रयत्न करतात.
ते तुमची फसवणूक करू शकतील असे दोन मार्ग आहेत:
- तुम्हाला स्कॅम टोकन विकणे, जे तुम्हाला खरेदी करायच्या असलेल्या वैध टोकनसारखे दिसू शकते, परंतु ते स्कॅमर्सद्वारे जारी केलेले असते आणि त्याचे काहीही मूल्य नसते.
- खराब व्यवहारांवर सही करण्यासाठी तुम्हाला फसवणे, सहसा तुम्हाला त्यांच्या स्वतःच्या युझर इंटरफेसवर निर्देशित करून. ते तुम्हाला तुमच्या ERC-20 टोकन्सवर त्यांच्या कॉन्ट्रॅक्ट्सना भत्ता देण्यासाठी प्रवृत्त करू शकतात, संवेदनशील माहिती उघड करणे ज्यामुळे त्यांना तुमच्या मालमत्तेत प्रवेश मिळतो, इत्यादी. हे युझर इंटरफेस प्रामाणिक साइट्सचे जवळजवळ अचूक क्लोन असू शकतात, परंतु त्यात छुप्या युक्त्या असतात.
स्कॅम टोकन्स काय आहेत आणि ते कसे ओळखावे हे स्पष्ट करण्यासाठी, आपण त्यापैकी एका उदाहरणाकडे पाहणार आहोत: wARB (opens in a new tab). हे टोकन वैध ARB (opens in a new tab) टोकनसारखे दिसण्याचा प्रयत्न करते.
स्कॅम टोकन्स कसे काम करतात?
Ethereum चा संपूर्ण उद्देश विकेंद्रीकरण आहे. याचा अर्थ असा की अशी कोणतीही केंद्रीय संस्था नाही जी तुमची मालमत्ता जप्त करू शकेल किंवा तुम्हाला स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट तैनात करण्यापासून रोखू शकेल. परंतु याचा अर्थ असाही होतो की स्कॅमर त्यांच्या इच्छेनुसार कोणताही स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट तैनात करू शकतात.
विशेषतः, Arbitrum ने एक कॉन्ट्रॅक्ट तैनात केला आहे जो ARB हे चिन्ह वापरतो. परंतु ते इतर लोकांनाही तेच चिन्ह किंवा तत्सम चिन्ह वापरणारे कॉन्ट्रॅक्ट तैनात करण्यापासून थांबवत नाही. जो कोणी कॉन्ट्रॅक्ट लिहितो त्याला कॉन्ट्रॅक्ट काय करेल हे ठरवण्याचा हक्क मिळतो.
वैध दिसणे
स्कॅम टोकन निर्माते वैध दिसण्यासाठी अनेक युक्त्या वापरतात.
-
वैध नाव आणि चिन्ह. आधी उल्लेख केल्याप्रमाणे, ERC-20 कॉन्ट्रॅक्ट्सचे नाव आणि चिन्ह इतर ERC-20 कॉन्ट्रॅक्ट्ससारखेच असू शकते. तुम्ही सुरक्षेसाठी त्या फील्ड्सवर अवलंबून राहू शकत नाही.
-
वैध मालक. स्कॅम टोकन्स अनेकदा अशा ॲड्रेसेसवर लक्षणीय शिल्लक (significant balances) एअरड्रॉप करतात, जे खऱ्या टोकनचे वैध धारक असण्याची अपेक्षा असते.
उदाहरणार्थ,
wARBकडे पुन्हा पाहूया. सुमारे १६% टोकन्स (opens in a new tab) अशा एका ॲड्रेसद्वारे ठेवलेले आहेत ज्याचा सार्वजनिक टॅग Arbitrum Foundation: Deployer (opens in a new tab) आहे. हा खोटा ॲड्रेस नाही, हा खरोखरच तो ॲड्रेस आहे ज्याने Ethereum mainnet वर खरा ARB कॉन्ट्रॅक्ट तैनात केला (opens in a new tab).कारण एका ॲड्रेसची ERC-20 शिल्लक ही ERC-20 कॉन्ट्रॅक्टच्या स्टोरेजचा भाग असते, त्यामुळे कॉन्ट्रॅक्ट डेव्हलपरच्या इच्छेनुसार ती काहीही निर्दिष्ट केली जाऊ शकते. एखाद्या कॉन्ट्रॅक्टसाठी हस्तांतरण प्रतिबंधित करणे देखील शक्य आहे जेणेकरून वैध वापरकर्ते त्या स्कॅम टोकन्समधून सुटका मिळवू शकणार नाहीत.
-
वैध हस्तांतरण. वैध मालक इतरांना स्कॅम टोकन हस्तांतरित करण्यासाठी पैसे देणार नाहीत, त्यामुळे जर हस्तांतरण होत असेल तर ते वैध असले पाहिजे, बरोबर? चूक.
Transferइव्हेंट्स ERC-20 कॉन्ट्रॅक्टद्वारे तयार केले जातात. एक स्कॅमर सहजपणे कॉन्ट्रॅक्ट अशा प्रकारे लिहू शकतो की तो त्या क्रिया निर्माण करेल.
स्कॅमी वेबसाइट्स
स्कॅमर्स खूप खात्रीशीर वेबसाइट्स देखील तयार करू शकतात, कधीकधी तर सारख्याच UI सह अस्सल साइट्सचे अचूक क्लोन देखील, परंतु त्यात सूक्ष्म युक्त्या असतात. उदाहरणार्थ बाह्य लिंक्स ज्या वैध वाटतात पण प्रत्यक्षात वापरकर्त्याला बाह्य स्कॅम साईटवर पाठवतात, किंवा चुकीच्या सूचना ज्या वापरकर्त्याला त्यांच्या कीज उघड करण्यास किंवा हल्लेखोराच्या ॲड्रेसवर निधी पाठवण्यासाठी मार्गदर्शन करतात.
हे टाळण्यासाठी सर्वोत्तम सराव म्हणजे तुम्ही भेट देत असलेल्या साइट्ससाठी URL काळजीपूर्वक तपासणे आणि तुमच्या बुकमार्कमध्ये ज्ञात अस्सल साइट्ससाठी ॲड्रेस सेव्ह करणे. त्यानंतर, तुम्ही चुकून स्पेलिंगच्या चुका न करता किंवा बाह्य लिंक्सवर अवलंबून न राहता तुमच्या बुकमार्क्सद्वारे खऱ्या साइटवर प्रवेश करू शकता.
तुम्ही स्वतःचे संरक्षण कसे करू शकता?
-
कॉन्ट्रॅक्ट ॲड्रेस तपासा. वैध टोकन्स वैध संस्थांकडून येतात आणि तुम्ही संस्थेच्या वेबसाइटवर कॉन्ट्रॅक्ट ॲड्रेस पाहू शकता. उदाहरणार्थ,
ARBसाठी तुम्ही वैध ॲड्रेस येथे पाहू शकता (opens in a new tab). -
खऱ्या टोकन्समध्ये तरलता असते. दुसरा पर्याय म्हणजे Uniswap (opens in a new tab) वरील लिक्विडिटी पूलचा आकार पाहणे, जो सर्वात सामान्य टोकन स्वॅपिंग प्रोटोकॉलपैकी एक आहे. हा प्रोटोकॉल लिक्विडिटी पूल्स वापरून काम करतो, ज्यात गुंतवणूकदार ट्रेडिंग शुल्कातून परताव्याच्या आशेने त्यांचे टोकन्स जमा करतात.
स्कॅम टोकन्समध्ये सहसा खूप लहान लिक्विडिटी पूल्स असतात, जर असतील तर, कारण स्कॅमर्सना खरी मालमत्ता धोक्यात घालायची नसते. उदाहरणार्थ, ARB/ETH Uniswap पूलमध्ये सुमारे एक दशलक्ष डॉलर्स आहेत (अद्ययावत मूल्यासाठी येथे पहा (opens in a new tab)) आणि थोड्या प्रमाणात खरेदी किंवा विक्री केल्याने किंमत बदलणार नाही:
परंतु जेव्हा तुम्ही स्कॅम टोकन wARB खरेदी करण्याचा प्रयत्न करता, तेव्हा अगदी लहान खरेदीमुळेही किंमत ९०% पेक्षा जास्त बदलेल:
हा आणखी एक पुरावा आहे जो आपल्याला दर्शवितो की wARB हे वैध टोकन असण्याची शक्यता नाही.
-
Etherscan मध्ये पहा. बरेच स्कॅम टोकन्स समुदायाद्वारे आधीच ओळखले गेले आहेत आणि त्यांची तक्रार केली गेली आहे. असे टोकन्स Etherscan मध्ये चिन्हांकित केले जातात (opens in a new tab). जरी Etherscan सत्याचा अधिकृत स्त्रोत नसला तरी (विकेंद्रित नेटवर्क्सचे स्वरूप असे आहे की वैधतेसाठी कोणताही अधिकृत स्त्रोत असू शकत नाही), Etherscan द्वारे स्कॅम म्हणून ओळखले जाणारे टोकन्स स्कॅम असण्याची शक्यता आहे.
निष्कर्ष
जोपर्यंत जगात मूल्य आहे, तोपर्यंत असे स्कॅमर्स असणारच आहेत जे ते स्वतःसाठी चोरण्याचा प्रयत्न करतील आणि विकेंद्रीकृत जगात तुमच्या स्वतःशिवाय तुमचे संरक्षण करण्यासाठी कोणीही नाही. आशा आहे की, तुम्हाला हे मुद्दे आठवतील जे वैध टोकन्सना स्कॅमपासून वेगळे करण्यास मदत करतील:
- स्कॅम टोकन्स वैध टोकन्सचे सोंग घेतात, ते समान नाव, चिन्ह इत्यादी वापरू शकतात.
- स्कॅम टोकन्स समान कॉन्ट्रॅक्ट ॲड्रेस वापरू शकत नाहीत.
- वैध टोकनच्या ॲड्रेससाठी सर्वोत्तम स्त्रोत म्हणजे ती संस्था ज्याचा तो टोकन आहे.
- ते शक्य नसल्यास, तुम्ही Uniswap (opens in a new tab) आणि Blockscout (opens in a new tab) सारखे लोकप्रिय, विश्वसनीय ॲप्लिकेशन्स वापरू शकता.
पृष्ठ अखेरचे अद्यतन: २१ ऑक्टोबर, २०२५
